Een nooit eerder ondernomen tijdreis naar het decor van ons Bourgondisch ontstaansverhaal.
Nieuw: De Stoute schoenen-app. Alles wat Bart Van Loo de voorbije jaren schreef en vertelde over de Bourgondiërs samengebracht in een handige app. Met virtuele kaart waar je ook zelf tips kan achterlaten. Kijk hier.
Zoals her en der in Stoute schoenen wordt aangekondigd kunnen lezers online verder lezen en reizen dankzij een (in principe eindeloos aan te vullen) abecedarium, een alfabetische lijst van locaties die geen plaats vonden in het boek. Laat u bijvoorbeeld inspireren door het lemma Bourg-en-Bresse, meer bepaald het beeldschone klooster van Brou, de stenen erfenis van Margaretha van Oostenrijk. Maar ook bestemmingen in Oostenrijk, Duitsland of Spanje wachten op u.
Naast nog extra foto’s van Geert Van de Velde is deze site vooral een uitgestoken hand, een uitnodiging om nog andere Bourgondische lieux de mémoire aan te reiken (zie Meldpunt): het graf van een vliesridder in uw lokale kerk of een geheim buitenverblijf van Maria van Bourgondië? Volledigheid nastreven is vermoeiend, maar de mogelijkheid creëren om collectief ons grensoverschrijdend oerverhaal verder in kaart te brengen vervult me nu al met voorpret.
In de theaters trekt Bart Van Loo (1973) volle zalen, maar in de eerste plaats is hij de auteur van succesvolle boeken waarin hij met erudiete zwier over de Franse cultuur en de geschiedenis van de Lage Landen schrijft. Van Napoleon, dat ook in Franse vertaling verscheen, werden 100.000 exemplaren verkocht. Zijn internationale bestseller De Bourgondiërs, die in tien talen verschijnt, vond intussen de weg naar ruim 450.000 lezers. De gelijknamige podcast werd meer dan 9 miljoen keer beluisterd. Opvolger Stoute schoenen (2024) ging meer dan 75.000 keer over de toonbank. In 2023 benoemde de Franse minister van Cultuur Bart Van Loo tot Chevalier des Arts et des Lettres. In 2025 ontving hij de Gouden Ganzenveer voor zijn belangrijke bijdrage aan de Nederlandse taalcultuur.
Om alle misverstanden maar meteen uit de weg te ruimen: vlies heeft hier niet de betekenis van velletje of weefsel. In de voor Filips de Goedes gewesten zo belangrijke lakenindustrie gebruikte men destijds het woord om de van schapen afgeknipte, nog samenhangende vlokken wol mee aan te duiden. Pas later zou sprake zijn van een betekenisverschuiving naar dun laagje, of membraan. In deze context verwees het uiteraard naar de ram met de gouden vacht uit de klassieke mythologie, de buit waarop Jason en zijn onvergetelijke Argonauten aasden. Hij doodde het dier, vilde het en kwam terug met de gouden vacht — het zogeheten gulden vlies — waar kop en poten nog aan hingen. Dit beeld vormde de inspiratie voor de hanger van de halsketting die de leden van de door Filips de Goede in 1430 gestichte ridderorde ontvingen en geacht werden de hele tijd te dragen.
De Orde van het Gulden Vlies was niet alleen een religieuze broederschap, die de eer van het christendom diende te bewaken, de leden zwoeren Filips ook ridderlijke trouw op het slagveld en daarbuiten. Door deze topleden van de Bourgondische aristocratie op een even prestigieuze als persoonlijke manier aan zich te binden, creëerde de hertog een netwerkclub van het hoogste niveau, een vermoeden ook van staatkundige eenheid.