ABC - Stoute schoenen
Rotterdam, Charlois
Over Charlois, een Rotterdamse wijk die naam én ontstaan dankt aan Karel de Stoute.
Charlois, tegenwoordig een levendig stadsdeel van Rotterdam op de zuidelijke Maasoever, klinkt verrassend Frans voor een Hollandse wijk. En dat is geen toeval. De naam voert ons rechtstreeks terug naar de Bourgondische tijden, toen Karel de Stoute hertog van Bourgondië was.
De eerste tekenen van bewoning in dit gebied gaan terug tot vóór 1200. Maar het echte verhaal begint in 1458, toen Filips de Goede, hertog van Bourgondië, de Reijerwaard polder (het gebied waar Charlois lag) schonk aan zijn zoon en opvolger Karel de Stoute. Het gebied werd regelmatig geteisterd door overstromingen. Daarom legde Karel in 1462 dit nieuwe land in handen van een paar invloedrijke grondheren: Matteys de Huyzer, IJsbrand Uyt ten Hage, Arend van der Woude en Anthony Michelsz. van Eversdijck, met de toestemming de grond “te bedijcken tot corenlande uyten zoute wateren en de vloeden van der zee”.
Hij stelde daarbij twee voorwaarden. Ten eerste moest de ingedijkte grond “voortaen heten sal ’t land van Charolais”, een verwijzing naar het graafschap Charolais in het hertogdom Bourgondië, waar Karel de Stoute ook graaf was – het was het vorstendom dat naar de opvolger ging zodat die in zijn jonge jaren als het ware al wat kon ‘oefenen’. Nabij Rotterdam verbasterde de naam Charolais in de loop der eeuwen tot Charlois. Ten tweede moest er een kerk gesticht worden, gewijd aan de heilige martelaar Clement. Die oorspronkelijke kerk staat er niet meer. Op deze plek staat nu de derde kerk: de Oude Kerk Charlois.
Karel de Stoute
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons -
Zo komt het dat deze Rotterdamse wijk – een stadsdeel dat om en bij de 70.000 inwoners telt – haar naam dankt aan het graafschap Charolais in Bourgondië. Een privilege dat het deelt met het beroemde Frans-Bourgondische koeienras, witte koebeesten die volgens de traditie garant staan voor heerlijk mals vlees.
Dit middeleeuwse verleden, dat snuifje Bourgondische grandeur van weleer, verklaart waarom het plaatselijke parkje het Karel de Stouteplein heet. Alsook waarom jonge Rotterdammers er vlakbij hun rolkunsten tentoonspreiden in het skatepark Karel de Stoute. Hopelijk krijgen jongens en meisjes uit Rotterdam-Zuid die verre voorgeschiedenis op school ingelepeld. Want zonder de Bourgondiërs geen Rotterdams Charlois.
Met dank aan Fred Luiten en Marie De Keulenaer.
Zie ook hier:
Stichting Historisch Charlois. Geschiedenis van Charlois.
Echwel Rotterdams. Rotterdam Charlois.
Via